महाराष्ट्रातील चंद्रपूर जिल्ह्यातील घुग्घुस परिसरात वसलेले श्री बहिरम बाबा देवस्थान आज आपल्या अस्तित्वासाठी लढा देत आहे. हे मंदिर हजारो भक्तांच्या श्रद्धेचा केंद्रबिंदू असून त्याचा इतिहास सुमारे ३०० वर्षांपूर्वीचा मानला जातो. गोंड राजांच्या काळाशीही या मंदिराचा संबंध जोडला जातो. केवळ धार्मिक दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर सामाजिक ऐक्याचे प्रतीक म्हणूनही या मंदिराचे स्थान महत्वाचे राहिले आहे. येथे जाती-धर्मापेक्षा वर जाऊन प्रत्येक भक्त बाबांच्या दर्शनासाठी येतो.
पडलेला मंदिराचा गुमट
भक्तांसाठी अत्यंत दुःखद गोष्ट म्हणजे मंदिराचा गुमट आता कोसळला आहे. त्या जागी सध्या फक्त एक तात्पुरती त्रिपाल टाकण्यात आली आहे. पावसाळ्यात मंदिरात पाणी गळतीसारख्या समस्या वाढल्या आहेत. हा फक्त बांधकामाचा विषय नाही, तर भक्तांच्या भावना दुखावण्याचा गंभीर मुद्दा आहे.
दुर्लक्ष की कारस्थान?
ही परिस्थिती अनेक प्रश्न उपस्थित करते – ही वर्चस्वाची लढाई आहे का? राजकीय खेळी आहे का? की प्रशासनिक यंत्रणांची ठोस दुर्लक्ष? पुरातत्व विभाग, महसूल विभाग आणि स्थानिक प्रशासन यांची निष्क्रियता या मंदिराच्या संकटात भर घालत आहे.
मंदिराला चारही बाजूंनी संकटाचा वेढा
मिळालेल्या माहितीनुसार, मंदिराच्या दोन्ही बाजूंनी WCL (वेस्टर्न कोलफिल्ड्स लिमिटेड) चे खोल खड्डे आहेत आणि समोर रेल्वेचे काम सुरु आहे. यामुळे प्रचंड धूळ व कंपन्यांच्या हालचाली मंदिरासाठी अधिक धोकादायक बनत आहेत.
मंदिराचे पुनर्निर्माण की गुप्त खजिन्याचा शोध?
स्थानिकांमध्ये चर्चेचा विषय बनलेला मुद्दा म्हणजे मंदिराचे काम अचानक सुरु करण्यात आले, तेही जनतेला विश्वासात न घेता. त्यामुळे लोकांचा विरोध झाला आणि काम थांबवण्यात आले. आता प्रश्न उपस्थित होतो – हे खरेच मंदिराचे नूतनीकरण होते की गुप्त खजिन्याचा शोध? यासाठी पुरातत्व विभागाची NOC घेण्यात आली होती का?
राजकीय हस्तक्षेप आणि संशयाचे सावट
राजकीय वर्चस्व वाढत असतानाही या मंदिराला कोणताही ठोस फायदा झाला नाही. उलट काही राजकारणी व खासगी कंपन्यांच्या साठगांठीमुळे मंदिर आज संकटात सापडले आहे, असे बोलले जात आहे.
जांच होणार का?
स्थानिक नागरिकांची मागणी आहे की पोलीस विभागाने याची सखोल चौकशी करावी व सत्य जनतेसमोर आणावे. पुरातत्व विभागानेही या ऐतिहासिक वारशाच्या जतनासाठी ठोस पावले उचलणे अत्यावश्यक आहे.
शेवटी…
श्री बहिरम बाबा देवस्थान आज एका अशा वळणावर आहे जिथे श्रद्धा, राजकारण आणि लोभ यांच्यात त्याचे अस्तित्व गमावण्याची भीती निर्माण झाली आहे. हा क्षण आहे जेव्हा समाज, प्रशासन आणि भक्तगणांनी एकत्र येऊन या मंदिराची प्राचीन गौरवशाली ओळख पुन्हा जागवावी.
हे फक्त एक मंदिर नाही – तर इतिहास, श्रद्धा आणि संस्कृती यांचे जिवंत प्रतीक आहे.
